Địa chỉ :
12 Võ Văn Kiệt - Quận 1 - HCM
Email :
info@traceverified.com
Hot Line :
028 38234179

Quản lý tác động của nước lên đời sống thực vật

TraceVerified > Quy Trình Nông Nghiệp > Quản lý tác động của nước lên đời sống thực vật
Tac-dong-cua-nuoc-len-doi-song-thuc-vat

Nước là thành phần cơ bản nhất có trong mọi thực thể sống nên nước mặc nhiên nắm giữ vai trò vô cùng quan trọng quyết định đến sự sống cây trồng. Nước không những góp phần cấu tạo nên các thành phần của cây trồng mà còn tham gia vào các quá trình sinh hóa bên trong cây.

Khan hiếm nước trong nông nghiệp là tình trạng thường thấy tại nhiều nước nhiệt đới. Không có thủy lợi thì khó mà nuôi trồng ổn định. Thậm chí, nhiều nơi tuy có lượng mưa cao, nhưng cây trồng vẫn có thể bị thiếu nước trong các giai đoạn khô hạn. Lý do là vì chất lượng đất không đủ khả năng giữ nước.

Vì thế, quản lý nước trong sản xuất là công cuộc thiết yếu quyết định đến sự thành bại trong quá trình trồng trọt.

Vai-tro-cua-nuoc
Vai trò của nước…

 

Diệu dụng của nước đối với cây trồng

Hòa tan dinh dưỡng trong đất: Cây trồng sống chủ yếu nhờ các chất dinh dưỡng có trong đất. Tuy nhiên, rễ của cây không thể hấp thụ các muối khoáng, đạm tự nhiên trong đất nếu không có nước. 

Vận chuyển dinh dưỡng đến từng bộ phận của cây: Nước trong thân cây đóng vai trò là dòng chảy đưa các chất dinh dưỡng này đi từ gốc cây lên tới các bộ phận của cây như lá, chồi, ngọn, hoa quả. 

Cấu thành các tế bào của cây: Gần 90% khối lượng của cây trồng là nước nên nước là thành phần chủ chốt trong các tế bào của cây. Thiếu nước, các tế bào này có thể bị co lại, không thể hoạt động và thậm chí hình dáng cây sẽ dị dạng, quăn queo và phát triển èo uột dẫn đến năng suất cây trồng giảm sút.

vai-tro-cua-nuoc
Nước là 1 trong những yếu tố cấu thành mọi thực thể sống…

Phương cách giữ nước

Bổ sung thành phần hữu cơ cho đất

Trong những đợt khô hạn, khả năng hút và lưu giữ nước của đất lệ thuộc vào thành phần của đất và loại vật chất hữu cơ có trong đất. Đất sét có thể giữ nước hiệu quả gấp 3 lần so với đất cát. Tuy nhiên vì khả năng giữ nước quá tốt nên lại ảnh hưởng đến sự phát triển của rễ khi ngập úng và khả năng thoát nước rất kém.

Vật chất hữu cơ trong đất hoạt động tương tự như miếng bọt biển nên có thể giữ nước rất tốt. Do đó, đất giàu vật chất hữu cơ sẽ giữ ẩm lâu hơn. Nếu bạn muốn tăng vật chất hữu cơ trong đất thì có thể sử dụng phân hữu cơ, phân ủ, vật liệu che phủ hoặc cây phân xanh.

Đất mất nước có thể vì ánh nắng trực tiếp rọi thẳng vào làm bốc hơi, để khắc phục, bạn có thể xây dựng 1 thảm thực vật xanh nhằm che phủ bề mặt để có thể giảm đáng kể sự bốc hơi nước trong đất. Lớp phủ này ngoài che bóng cho đất khỏi bị nắng thì còn giúp cho đất bị không bị hun nóng.

Xới nông lớp đất khô trên bề mặt đất có thể làm giảm sự khô cằn của lớp đất phía dưới vì nó làm vỡ các mạch mao dẫn.

Lưu ý:

Thật ra cây phân xanh hoặc cây phủ đất không hẳn lúc nào cũng làm giảm sự bốc hơi nước của đất. Mặc dù nó giúp tạo ra bóng râm ngăn ánh nắng chiếu trực tiếp xuống đất nhưng bản thân chúng cũng phải hứng chịu sức nóng và bốc hơi nước qua lá, tùy trường hợp cụ thể mà đôi khi nước bốc hơi qua lá còn nhiều hơn cả khi đất bốc hơi. Khi độ ẩm đất bắt đầu giảm dần, thực vật sẽ cạnh tranh nước với cây trồng chính nên lúc đó có thể cắt hoặc tỉa cành của cây phủ đất và lấy đó làm vật liệu để che phủ vì khi này chúng đã là cây chết nên chúng không thể lấy nước từ đất để bốc hơi nữa. Có thể sử dụng phần vật liệu này để làm phân xanh bón cho cây trồng chính.

Tan-du-thuc-vat
Sử dụng tàn dư thực vật để phủ đất

Làm tăng khả năng thấm nước

Vào lúc mưa to, chỉ có một phần nước thấm xuống đất. Phần lớn còn lại chảy thành dòng trên bề mặt đất gây ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng. Muốn khắc phục điều này thì cần cải thiện khả năng thấm nước của đất. Muốn đất có khả năng thấm nước cao thì phải duy trì một lớp đất bề mặt có cấu trúc tốt cùng nhiều khoang và lỗ hổng như từ giun đất tạo ra. Có thể sử dụng cây phủ đất phù hợp để tạo ra một cấu trúc đất bề mặt thuận lợi. Hơn nữa, cây phủ đất còn giúp giảm tốc độ của dòng nước, cho phép nước có nhiều thời gian để thẩm thấu hơn.

Trên đất dốc, thấm nước mưa có thể được thực hiện bằng cách thêm các rãnh đào. Nước chảy trên bề mặt bị giữ lại trong các rãnh, tại đó nước sẽ thấm dần dần vào trong đất. Đối với những gờ đất thấp cũng có thể làm tương tự. Rãnh đào thu lượm nước chảy dọc xuống theo sườn dốc và thấm nước gần khu vực của rễ cây.

Tại những cánh đồng bằng phẳng, có thể đào các hố cây và sử dụng theo nguyên lý trên. Tác động của các “bẫy nước” này có thể được tăng lên nếu nó được kết hợp với một lớp vật liệu che phủ.

Tích trữ nước

Lượng nước trong mùa mưa có thể dự trữ để sử dụng vào những thời điểm khô hạn. Trên thực tế có rất nhiều cách thức để trữ nước phục vụ tưới tiêu như dự trữ nước trong các ao, hồ vừa có thể nuôi cá ở đó hoặc xây dựng các bể chứa nước bằng những vật liệu phù hợp để có thể trữ nước trong thời gian dài.

Lựa chọn cây trồng thích hợp

Việc xác định rõ cây trồng và hệ thống canh tác phù hợp là yếu tố chính để ước lượng nhu cầu tưới nước. Trên thực tế, không phải mọi cây trồng (kể cả các giống của cùng một loại cây) đòi hỏi lượng nước như nhau, và cũng không phải tất cả đều cần nước cho cùng một thời điểm.

Một vài cây trồng có khả năng chịu hạn rất tốt, trong khi đó những cây trồng khác lại rất dễ bị tác động. Cây trồng có rễ sâu có thể hút nước ở những tầng đất sâu hơn. Do đó, chúng vẫn vững vàng trong sự khô hạn tạm thời. Tại những khu vực có thời tiết khô hạn, sẽ là lựa chọn hợp lý nếu bạn chọn các loại cây trồng có khả năng chịu hạn.

Chuối là một chủng cây có khả năng giữ nước rất tốt, trong hệ thống vườn trồng, có thể xen canh chuối theo các hàng đồng mức, vào mùa khô có thể cắt tỉa phủ xuống để bổ sung nước cho đất.

Những lưu ý khi tưới nước:

  •   Tưới quá nhiều vào các diện tích bị hạn hán hoặc khô cằn có thể là nguyên nhân gây ra độ mặn của đất. Trong trường hợp xấu nhất có thể đất không còn khả năng để canh tác nông nghiệp.
  •   Tưới quá nhiều có thể làm đất bị xói mòn
  •   Tưới quá ít hay quá nhiều đều là đang làm hại đến cấu trúc đất bề mặt. Cấu trúc hạt của đất có thể bị phá hủy và các mảnh vụn có thể bị gom vón lại trong các khoang đất là nguyên nhân hình thành tầng vỏ đất cứng. Do đó sẽ làm giảm sự thoáng khí và gây hại đến những sinh vật trong đất.
  • Tưới không đúng thời điểm, không đúng nơi đúng chỗ có thể tác động không tốt đến cây trồng, khiến chúng dễ bị sâu bệnh hại. Tưới nước vào lúc nắng nóng trong ngày có thể gây sốc cho thực vật.